Holocaustherdenking 2026 gemeentehuis Gooise Meren
BUSSUM – Pas na haar dood in 1999 ontdekten haar
kinderen de brieven. Zestig jaar lang had Nettie Coppens ze verstopt op de
bodem van een zakdoekjesdoosje: twee getuigenverslagen die precies beschreven
hoe haar ouders stierven in Auschwitz. Dit verhaal samen met dat van de familie
Reeskamp uit Naarden stond gisteravond centraal tijdens de Holocaustherdenking
in Gooise Meren.
In een volle raadszaal werd stilgestaan bij de
ruim 600 Joodse inwoners van de gemeente die tijdens de Tweede Wereldoorlog
werden weggevoerd en vermoord. Het persoonlijke hoogtepunt was het gesprek met twee
kinderen van Nettie, die samen met haar broertje Flip, de oorlog overleefden doordat
ze bij de familie Reeskamp konden onderduiken.
Verraad en deportatie
Jiddische muziek, gespeeld door Bert Vos en Iefke Wang vormde de opmaat naar
het bijzondere verhaal van Judith en Micha de Vries en Sicco Reeskamp over hun
familie tijdens de oorlog.
Grootouders en moeder Nettie en oom Philip van Judith en Mischa Coppens|
Judith en Mischa vertellen dat hun opa en oma, Alexander
en Sophie Coppens, ouders van hun moeder Nettie en oom Flip, tijdens de oorlog
ondergedoken zaten in Utrecht. Ze werden verraden door een NSB'er en
gedeporteerd naar Auschwitz. De brieven die Nettie bewaarde, geschreven door
een overlevende die Sophie had gekend, beschreven hoe haar moeder andere
gevangenen moed insprak. "Als ik in de put zat, fleurde zij mij op."
Uiteindelijk belandde Sophie in de ziekenbarak.
Wetend dat ze het niet zou overleven, gaf ze haar jas weg aan een
medegevangene: "Die is dikker dan die van jou. En ik heb hem niet meer
nodig." Enkele dagen later overleed ze. Haar man Alexander was eerder al
in de ziekenbarak gestorven.
Alexander en Sophie Coppens met hun kinderen Nettie en Flip ca. 1938|
"Broer en zus horen bij elkaar"
Terwijl hun ouders werden weggevoerd, zaten
Nettie en Flip op verschillende onderduikadressen. Nettie moest vluchten toen iemand
in het gezin waar ze verbleef haar seksueel bedreigde. Via een verzetsstrijdster
kwam ze terecht bij haar broertje, die ondergedoken zat bij de familie Reeskamp
in Naarden.
Het gezin had al negen kinderen, maar toen een
van hen vroeg of Nettie mocht blijven, besloot moeder Sjoukje Reeskamp:
"Broer en zus horen bij elkaar." Zo overleefden beide kinderen de
oorlog. Vader Gerrit Reeskamp verrichtte ook verzetswerk, waarvoor hij erkenning
ontving van de Amerikaanse opperbevelhebber Dwight Eisenhower.
Redder zelf vervolgd
Familie Reeskamp|
Het einde van de oorlog bracht echter niet alleen
bevrijding. Gerrit Reeskamp werd door twee rechercheurs waarvan 1 fout was
tijdens de oorlog opgepakt. Twee leden van zijn knokploeg hadden buiten zijn
weten om zijn pistool meegenomen. Deze mannen wilden een zwarthandelaar zijn
geld afpakken, maar die bood verzet. Tijdens de worsteling die volgde werd met
het wapen van Reeskamp een schot gelost dat de zwarthandelaar zijn leven kostte.
Ook al had Gerrit Reeskamp niets met het voorval te maken, toch werd hij
veroordeeld. "De impact was enorm," vertelde zijn kleinzoon Sicco.
"Mijn grootvader is verbitterd gestorven in 1970."
Pas later kreeg de familie erkenning. Sjoukje
Reeskamp ontving de Israëlische onderscheiding 'Rechtvaardige onder de
Volkeren', die alleen wordt verleend aan niet-Joden die levens redden tijdens
de Holocaust. Onlangs werd in Bussum een brug naar de familie vernoemd.
"Het begint op het schoolplein"
Burgemeester Han ter Heegde waarschuwde voor
toegenomen spanningen en polarisatie. "We moeten waken tegen haat en
ontmenselijking. Het begint op het schoolplein: niet pesten, niet
uitsluiten."
Burgemeester Han ter Heegde en kinderburgemeester Gijs tijdens de holocaustherdenking|
Voorzitter Richard Mouw van het Holocaustcomité
benadrukte het belang van bewustwording bij jongeren. "Geschiedenis
herhaalt zich niet, maar rijmt wel." De stichting geeft workshops aan
scholieren over de Tweede Wereldoorlog, discriminatie en uitsluiting.
Plaquette ter herrinnering aan de holocaust gemeentehuis Gooise Meren|
Na afloop legden burgemeester Ter Heegde en kinderburgemeester Gijs bloemen
bij een in 2019 onthulde plaquette, die herinnert aan de Joodse inwoners van
Bussum, Naarden, Muiden en Muiderberg, die in de Tweede Wereldoorlog zijn
weggevoerd en vermoord.
