De gemeenten deden heimelijk onderzoek naar islamitische bewoners.
REGIO - De gemeenten Huizen, Hilversum en Gooise Meren zijn door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) beboet omdat zij jarenlang op een onrechtmatige manier informatie hebben verzameld over inwoners met een islamitische achtergrond. Samen met zeven andere gemeenten moeten ze in totaal 250.000 euro betalen vanwege schending van de privacywet AVG, zo heeft de privacytoezichthouder bekendgemaakt.
Volgens de AP hebben de betrokken gemeenten tussen ongeveer 2017 en 2021 gegevens over moslims laten verzamelen zonder dat mensen daarvan op de hoogte waren. Het uitbreken van de Syrische burgeroorlog en een serie aanslagen door Islamitische Staat zouden aanleiding zijn geweest voor het onderzoek.
Het ging om gevoelige informatie zoals iemands geloofsovertuiging, contactnetwerken binnen moskeeën en soms ook foto's of gegevens over familieleden. Die informatie werd in sommige gevallen gedeeld met politie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV).
'Privacy ernstig geschonden'
AP-voorzitter Aleid Wolfsen stelt dat gemeenten niet de wettelijke grond hadden om deze informatie te verwerken. "De gemeenten hadden geen enkele grond om die informatie te hebben. De privacy van de getroffen mensen is ernstig geschonden. Dat heeft het vertrouwen in veel gemeenten geschaad", aldus Wolfsen.
De boetes maken deel uit van een totaal van 250.000 euro aan sancties, verdeeld over tien gemeenten waaronder ook Delft, Ede en Haarlemmermeer. De privacytoezichthouder noemt de overtredingen zeer ernstig en benadrukt dat religieuze overtuiging tot de meest gevoelige categorie persoonsgegevens behoort waarvoor strikte wettelijke bescherming geldt.
Gemeenten die nog dossiers met onrechtmatig verkregen informatie in bezit hebben, mogen die volgens de AP alleen nog gebruiken om betrokkenen te helpen bij mogelijke claims. Daarna moeten de gegevens worden vernietigd.
Huizen biedt excuses
De gemeente Huizen heeft spijt van het onderzoek. "We kunnen nu vaststellen dat er destijds onvoldoende is gereflecteerd op de lokale gevolgen van een dergelijk verregaand onderzoek, in het bijzonder de islamitische gemeenschap."
Burgemeester Serge Ferraro: "Ten aanzien van de islamitische gemeenschap zullen we excuses aanbieden vanwege het feit dat we op onaanvaardbare wijze in de persoonlijke levenssfeer van onze inwoners zijn getreden."
Het maken van excuses ziet de gemeente niet als "vrijblijvend gegeven", maar als "startpunt voor een gesprek over hoe we samen kunnen bouwen aan verbinding en het daarvoor benodigde vertrouwen". De gemeente belooft inwoners op de hoogte te houden van verdere dialoog.
Gooise Meren wil schone lei
Ook de gemeente Gooise Meren heeft inmiddels op het nieuws gereageerd. Daarbij benadrukt zij dat het onderzoeksrapport "op geen enkel moment" is gedeeld met derden. "Ook heeft de gemeente het rapport niet verder verwerkt."
De gemeente laat weten het oordeel van de AP te accepteren "om dit gevoelige dossier af te sluiten". "Het onderzoek en de gevolgen ervan hebben diepe wonden geslagen binnen de islamitische gemeenschap. De gemeente wil met een schone lei verder en werken aan het herstel van de relatie. Zij hoopt dat alle betrokkenen deze uitgestoken hand willen aannemen", besluit zij.
Hilversum erkent verantwoordelijkheid
De gemeente Hilversum trekt het boetekleed aan en wil werken aan relatieherstel met de getroffenen. "Het erkennen van onze verantwoordelijkheid in dit dossier is een volgende stap in het vertrouwensherstel tussen de gemeente en de islamitische gemeenschap."
Daarmee accepteert zij de boete zonder slag of stoot: "In dit proces hebben de gemeente en de islamitische gemeenschap in Hilversum sinds 2022 zorgvuldig en intensief samengewerkt. Deze schikking kan een belangrijke volgende stap betekenen in dat proces."
"Wij zijn met elkaar in gesprek over de uitkomsten van dit onderzoek. In dit gezamenlijke gesprek zal ook ruimte zijn om terug te kijken", concludeert Hilversum over de zaak.
