Boswachter Naardermeer
HILVERSUM - Het ecologische evenwicht in het Naardermeer is uit balans. Boswachters van Natuurmonumenten zien waterplanten, die bevorderlijk zijn voor het gebied, achteruitgaan en schadelijke exoten oprukken. De Provincie, het Waterschap en Natuurmonumenten gaan nu onderzoeken wat de oorzaak daarvan is.
Angelique Aerts is boswachter bij Natuurmonumenten en beheert met haar collega's de natuur in en rondom het Naardermeer. Onderzoek onder water is volgens haar hard nodig: "Je kijkt er zo makkelijk overheen. Je moet letterlijk je kop in het water steken om te weten wat er hier aan de hand is."
Natuurmonumenten monitort met partners enkele planten- en diersoorten in het gebied. "Daarin zien we dat een aantal soorten die echt zo typerend zijn voor die onderwaternatuur, teruglopen. Waarom dat is, moeten we nu uitvinden met elkaar."
Krabbenscheer
De grootste uitdaging ligt volgens Aerts momenteel onder het wateroppervlak. Op de hoofdvaarroute van het Naardermeer, waar vroeger grote hoeveelheden van de inheemse waterplant Krabbenscheer groeiden, is het water nu vrijwel leeg. De exotische waterplant Ongelijkbladig Vederkruid is daarentegen juist bezig aan een opmars.
Ongelijkbladig vederkruid|
Om te achterhalen wat er precies aan de hand is, start Natuurmonumenten met het Waterschap Amstel, Gooi & Vecht een proef met ijzeren kooien op de bodem van het meer om krabbenscheer opnieuw uit te zetten.
Bekijk hier onze reportage waarin Angelique Aerts ons meeneemt op het Naardermeer:
Bufferzone rondom het meer
Aan de randen van het Naardermeer wordt al concreet ingegrepen om het gebied weerbaarder te maken tegen invloeden van buitenaf zoals stikstof en de extremen van klimaatverandering. De provincie Noord-Holland, het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en Natuurmonumenten werken daar aan de aanleg van een schil: een ring waar riet en ondiep water de ruimte krijgen. De schil vormt zo een buffer van robuuste natuur rondom het oude kerngebied.
"Dat is nodig omdat we zien dat het met sommige soorten planten en dieren slecht gaat", vertelt Aerts over de noodzaak van zo'n schil. "Het breidt zo het leefgebied uit van soorten die het moeilijk hebben en kwetsbaar zijn. Als je een keer een droge zomer hebt of een exoot die zich in dit gebied nestelt dan kan de schil ervoor zorgen dat soorten zich weer sneller kunnen herstellen."
Positief effect
Dat de uitbreiding van het natuurgebied effect heeft, bewijzen de delen van de schil die al eerder zijn aangelegd. Op de bloemrijke hooilanden en graslanden rondom het meer groeit de biodiversiteit.
Aerts is enthousiast over de resultaten die nu al behaald zijn: "We zien met maatwerk in het Naardermeer dat er resultaten te behalen zijn en soorten weer terug kunnen komen. Bijvoorbeeld hele zeldzame orchideeën zien we op sommige stukken weer verschijnen."
Geef je natuur de ruimte, dan pakt zij die ook
Volgens de boswachter toont dit de enorme veerkracht van de natuur. "Geef je de natuur de ruimte en de omstandigheden zoals we in de schil van het Naardermeer creëren, dan pakt zij die ook."
Gered van de vuilnisbelt
Dat het Naardermeer vandaag de dag überhaupt nog bestaat, is te danken aan een historische verzetsactie van 120 jaar geleden. De gemeente Amsterdam had in 1905 namelijk het plan opgevat om van het natuurgebied een vuilnisbelt te maken. "Gelukkig schatten mensen als Jac. P. Thijsse en Eli Heimans (grondleggers van natuurbescherming in Nederland red.) het gebied op waarde en hebben dat kunnen voorkomen."
Thijsse en Heimans richtte, na het verzet tegen het dempen van het Naardermeer door de gemeente Amsterdam, in 1905 de vereniging Natuurmonumenten op. De vereniging kocht in 1906, precies 120 jaar geleden, het Naardermeer. "Het Naardermeer is ook zo’n natte plek dat wij er als mens eigenlijk ook nooit vat op hebben gekregen. Dat is ook de redding geweest", aldus Aerts.
