Fragment gemist

De jaren zeventig beginnen met het sambavoetbal, gevolgd door A Clockwork Orange om te eindigen met voetbal in een Vuile Oorlog. Het is het decennium, waarin grootschalig geweld zich manifesteert rondom mondiale sportevenementen, de angst op aanslagen toeneemt en waarin het aan Rinus Michels toegeschreven ‘voetbal is oorlog’ werkelijkheid wordt.

Hoewel het voetbal in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw gestaag mondialiseerde, was het zéker niet zo, dat Afrika, Azië en Oceanië door de FIFA ruim bedeeld werden met deelnameplekken op het eindtoernooi. Sterker nog, het WK bleef lang een onderonsje tussen Europa en Zuid-Amerika en liefst zo blank mogelijk. Met de komst van zwarte wereldsterren komt daar verandering in.

In 1950 was Brazilië de gedroomde wereldkampioen. Die droom werd echter wreed verstoord door het kleine buurland Uruguay, dat er met de Coupe Jules Rimet vandoor ging. Het bezorgde Brazilië een nationaal trauma, waar de West-Duitsers in 1954 voorzichtig van af kwamen door onverwachts te winnen van de toen onverslaanbaar geachte Hongaarse staatsamateurs.

Wie feilloos in de gaten had, dat je je met het WK voetbal op de wereldkaart kon zetten, was Benito Mussolini – de ‘Duce’ van Italië – het land, dat in 1934 het WK organiseerde. Mussolini was een van de eerste politieke leiders, die het nut inzag van sport als propagandamiddel. Met name de sport, die in datzelfde decennium een volkssport was geworden: voetbal. 

Het allereerste WK voetbal werd toegewezen aan Uruguay. Het Uruguayaanse voetbalelftal was in die jaren weliswaar van wereldniveau, maar de eigenlijke reden om het toernooi aan dit kleine Zuid-Amerikaanse land toe te wijzen, was politiek van aard. De finale van het WK-toernooi zou een bittere confrontatie worden tussen het kleine gastland en de veel grotere buurman.