Waterschap Amstel Gooi en Vecht plaatsen damwand in Muidertrekvaart
MUIDEN - Ze wegen bijna driehonderd kilo per
stuk en liggen al jaren klaar onder een afneembaar dak naast de Penbrug over de
Muidertrekvaart bij de Maxis in Muiden: Een stapel eikenhouten schotbalken die
wachten op het moment dat ze nodig zijn om zout water tegen te houden. Dat moment kwam op 7 augustus.
Zestien balken zijn vrijdagochtend een voor een in het water geplaatst om het zoete water in de
Gooi en Vechtstreek te beschermen tegen verzilting. Het is een operatie die
aantoont hoe ernstig de droogte dit jaar is. "De Rijn heeft nog nooit zo
laag gestaan in augustus als nu, sinds er gemeten wordt," zegt Maarten
Ouboter van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht.
Bekijk hier onze video over het plaatsen van de damwand:
Weinig zoet water
Het probleem begint ongeveer 45 kilometer verderop
aan de kust bij IJmuiden, waar zout zeewater het Noordzeekanaal instroomt.
Normaal wordt die zouttong tegengehouden door voldoende aanvoer van zoet water
uit de Rijn. Maar door de aanhouden de droogte stroomt er onvoldoende water
door de Rijn. Daardoor kruipt de zouttong steeds verder landinwaarts. "Die
dreigt voorbij Diemen te komen," legt Ouboter uit. "En dan kan hij
ook de Muidertrekvaart ingaan."
De balken liggen bij de brug altijd klaar voor noodgevallen|
De Muidertrekvaart is geen willekeurig kanaal.
Het water stroomt via dit kanaal rechtstreeks naar het Naardermeer, de
Spiegelplas en de Ankerveenseplassen. Gebieden waar drinkwater wordt gewonnen
en die het hart vormen van de kwetsbare natuur en landbouwgebieden in de Gooi
en Vechtstreek. "Voor de helft ligt ons gebied onder zeeniveau," zegt
dijkgraaf Joyce Sylvester. "Als we niet ingrijpen, gaat het gebied verder
verzilten."
Champions League
De droogte van dit jaar overtreft inmiddels zelfs
die van 1976, het jaar dat nog altijd geldt als het referentiepunt voor extreme
droogte. Ouboter schetst de ernst van de situatie met een voetbalmetafoor:
"In juni speel je Eerste Divisie. Nu spelen we Champions League. En als
het droog blijft in augustus, gaan er echt heel veel dingen knellen."
Om
het nog duidelijker te maken, vergelijkt de waterdeskundige de situatie met een
kikker in een pan op het vuur. "Het water wordt langzaam warmer. Het kookt
nog niet, maar het kan altijd nog een beetje erger."
Als het droog blijft in augustus, gaan er echt heel veel dingen knellen.
Duiker
De operatie bij de Muidertrekvaart vereist
precisiewerk. Een duiker daalt af in het troebele water om de sponning, de
gleuf waarin de balken geschoven worden, schoon te spuiten. Pas dan kunnen de
zware eiken balken één voor één worden neergelaten. Een tweede duiker staat
stand-by voor noodgevallen, een duikleider coördineert het geheel. "Duiken
is heel specifiek," zegt Ouboter. "Je hebt altijd drie mensen nodig.
Als de duiker klem komt te zitten, moet de tweede hem kunnen redden."
Hoelang de balken in de Muidertrekvaart het zoute
water blijven tegenhouden, is onbekend volgens Ouboter. "Dit kan weken
duren. Bij de droge zomers van 1947 en 1921 lag het hoogtepunt van de droogte
zelfs in september en oktober."
Trots
Voor dijkgraaf Joyce Sylvester roept de operatie
twee gevoelens op. "Eén: ik ben heel trots op onze mensen. Kijk ze daar
staan. De duiker gaat zo het water in met een koplamp op en doet het gewoon. 's
Ochtends vroeg, heel betrokken." Ze pauzeert even. "En het tweede is
dat ik denk: wat moeten we toch hard werken om dit gebied te beschermen."
Dijkgraaf Joyce Sylvester kijkt naar het plaatsen van de balken|
De dijkgraaf roept ook inwoners op mee te helpen
en zuinig te zijn met drinkwater: "Sproei de tuin niet overdag, gebruik
regenwater, laat de kraan niet onnodig lopen. Water is niet iets wat er
vanzelf is. En naarmate het droger wordt, wordt het moeilijker
om zoet water in dit gebied vast te houden."
Watersnood en code rood
En met een vleugje humor
duidt ze het belangrijke werk dat de mensen van het waterschap verrichten:
"Ik zeg altijd, geef ons heden ons dagelijks brood en af en toe een
watersnood. Tegenwoordig zeg ik: geef ons heden ons dagelijks brood en af en
toe een code rood, want dan realiseren mensen zich weer hoe belangrijk dit werk
is. Dat het vanzelfsprekend lijkt dat mens en natuur
altijd over voldoende water beschikken, maar dat daar dagelijks veel werk
achter schuilgaat."
