De regio zet zich in tegen suïcide.
REGIO - Gooi en Vechtstreek start een regionaal uitvoeringsprogramma voor suïcidepreventie. Ze start campagnes, trainingen en zal proactief de kwetsbare groepen opsporen.
Het programma, genaamd Regionaal Uitvoeringsprogramma Suïcidepreventie Gooi en Vechtstreek 2026–2029, wordt uitgevoerd in samenwerkingsverband met verschillende organisaties in de regio.
Sinds 1 januari 2026 is suïcidepreventie een wettelijke taak van gemeenten, die hiervoor rijksfinanciering ontvangen. In Gooi en Vechtstreek is dit uitgewerkt in een programma met een jaarlijks budget van €129.965.
Mentale druk
Suïcide is de belangrijkste doodsoorzaak onder jongeren. In de regio Gooi en Vechtstreek ligt het aantal suïcides de afgelopen jaren op 17 per jaar. Tegelijkertijd gaat het mentaal gezien steeds slechter met jongeren. Dat ziet ook Christien Nieborg van Versa Welzijn: "We zien inderdaad dat veel jongeren worstelen met hun mentale gezondheid."
De regio legt in het uitvoeringsprogramma de focus op jongeren en zet in op het tijdig herkennen van signalen en het verbeteren van gespreksvaardigheden. Ook spelen zogenoemde 'sleutelfiguren' een rol: de mentor op school, de voetbaltrainer, de huisarts, familie en vrienden kunnen samen met zorgverleners een groot verschil maken. "Zo kunnen we ervoor zorgen dat iedereen die rondloopt met suïcidale gedachten op tijd de juiste ondersteuning krijgt", aldus de regio.
"Jongeren worstelen met hun mentale gezondheid."
Lokale aanpak
De aanpak is niet op gemeentelijk niveau, benadrukt een woordvoerder van de gemeente Hilversum. "De hele regio doet mee." Wel laat de gemeente Hilversum weten dat zij dit programma integreert in de bredere Gezondheidsagenda voor de komende vijf jaar. "Onderdeel hiervan is ondersteuning van initiatieven zoals het 'Uit de Schaduw Festival' en het 'Together Festival' om openheid over mentale gezondheid te vergroten." Er wordt ook samengewerkt met lokale partners zoals Versa Welzijn en het 'Over Leven' suïcide preventiecentrum.
Wethouder Gerben van Voorden (Zorg en samenleving) uit Hilversum voegt daar aan toe: "Juist als lokale overheid kun je heel veel betekenen in suïcidepreventie. Als gemeente sta je dichtbij de inwoners, we kennen lokale schoolbestuurders, huisartsen en jongerenwerkers en door er aandacht aan te geven, geven we het urgentie. Met elkaar, professionals en inwoners in de regio, kunnen we van grote betekenis zijn. We hebben elkaar nodig."
Het thema raakt Van Voorden ook persoonlijk. Hij probeert regelmatig gesprekken te voeren over suïcide. Gesprekken, waarvan hij de details liever niet deelt om de anonimiteit te waarborgen. Ook met collega's komt het onderwerp wel eens ter tafel: "En dat kan je soms verdrietig maken, als je dat allemaal hoort." Wat Van Voorden dan doet? "Er zelf weer over praten, met mensen in mijn omgeving. Want juist door kwetsbaar te zijn, ontstaat er ruimte voor een mooi gesprek."
'Moeilijk en heftig'
Nieborg is al langere tijd bezig met het organiseren van activiteiten om suïcide te voorkomen. Zo zijn er bij Versa Welzijn onder andere inloop en (sport)activiteiten in jongerencentra, waar jongeren terechtkunnen "met al hun hulpvragen en issues". Ook worden jongeren op straat jongeren aangesproken op hun hangplek om een band met ze op te bouwen. Daarnaast zijn er verscheidene initiatieven van speciaal getrainde jongerenwerkers - genaamd 'gatekeepers' - om het gesprek met jongeren aan te (blijven) gaan, zoals Join Us en het Buddy Project.
Want dat gesprek, dat is niet altijd even makkelijk. Zo benadrukt ook directeur Joek Boomsma van GGD Gooi en Vechtstreek: "Als je vermoedt dat iemand zelfmoordgedachten heeft, is het moeilijk en heftig om het gesprek hierover te voeren. Want wat doe je als iemand ja zegt?"
"Hoe ga je daar dan mee om en wat moet je dan doen?", vraagt Boomsma zich af. "Daarom is het zo belangrijk om het gesprek aan te gaan en dat je dan weet waar iemand terecht kan." De GGD gaat zich daarom de komende tijd bezighouden met een 'routekaart': duidelijke stappen voor alle leraren, sportcoaches en huisartsen die met dit probleem te maken krijgen.
"Een gesprek over zelfmoordgedachten is moeilijk en heftig."
Taboe
De bewustwordingscampagnes moeten het taboe rondom het onderwerp suïcide doorbreken, zodat het makkelijker is om het gesprek erover aan te gaan. Sleutelfiguren worden niet alleen getraind om signalen van suïcidaliteit te herkennen, maar ook om deze bespreekbaar te maken.
Kwetsbare groepen worden op die manier actief opgespoord en ondersteund. "Dat gaat om groepen met een hoger risico op suïcidaal gedrag", laat een woordvoerder van de GGD weten. "Bijvoorbeeld jongeren met psychische kwetsbaarheden, eerdere suïcidepogingen, ervaringen met pesten en LHBTI+ jongeren." Naar hen wordt het eerst gekeken. In een volgende fase komen andere risicogroepen aan bod, zoals mannen van middelbare leeftijd die te maken hebben met "ingrijpende life events".
Het opsporen van die mensen gebeurt vervolgens op verschillende manieren. Dat kan door trainingen in signaalherkenning aan professionals die regelmatig met deze groepen in aanraking komen, maar ook door de directe omgeving van jongeren te benaderen, zoals hun familie.
De regio hoopt zo de samenwerking tussen zorg, welzijn, onderwijs en andere maatschappelijke partners te versterken. Ook wordt er nog gekeken hoe de toegang tot risicolocaties en gevaarlijke middelen kan worden beperkt. "Met deze gezamenlijke inzet werken we aan een mentaal gezonde en veilige regio", concludeert Gooi en Vechtstreek.
