Brandganzen
NAARDEN - Een nieuwe bovengrondse hoogspanningsverbinding boven het Naardermeer zorgt waarschijnlijk voor extra vogelsterfte. Vogels vliegen sneller tegen de hoogspanningsdraden aan. De dode vogels stapelen bovenop de sterfte die nu al wordt veroorzaakt door bestaande infrastructuur in het gebied. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Natuurmonumenten.
De geplande nieuwe verbinding tussen Diemen en Ens zou volgens de huidige plannen langs de noordpunt van het natuurgebied lopen. Er is onderzoek gedaan naar de consequenties van deze plannen.
Uit dat onderzoek blijkt dat bovengrondse hoogspanningsverbindingen slecht zijn voor vogels. Het is het derde onderzoek op rij waarin dat wordt geconcludeerd.
Vogelrijke omgeving
Uit het onderzoek van afgelopen winter blijkt dat de polders rond het Naardermeer een belangrijk leefgebied vormen voor grote aantallen ganzen, eenden en andere watervogels. Soorten als krakeend, smient en wilde eend zijn er te vinden, net als grote zilverreigers, blauwe reigers, knobbelzwanen en jonge lepelaars.
Vogels vliegen voortdurend tussen slaapplaatsen, rustgebieden en voedselgebieden. In het najaar trokken bijvoorbeeld duizenden kuif- en tafeleenden tijdens de schemering van het Naardermeer naar de randmeren om voedsel te zoeken. In de winter werden meer dan 17.000 ganzen geteld die vanuit noordelijke slaapplaatsen over het geobserveerde traject naar het Naardermeergebied vlogen.
Hoewel veel vogels doorgaans hoog genoeg vliegen om de draden te vermijden, neemt het risico op botsingen toe bij slecht weer, zoals mist, regen of harde wind. Ook paniekreacties kunnen ervoor zorgen dat vogels tegen de kabels vliegen.
Smient|
Ondergrondse aanleg
Voor Natuurmonumenten zijn de onderzoeksresultaten aanleiding om opnieuw te pleiten voor een gedeeltelijk ondergrondse aanleg van de verbinding. "We hebben nu over het hele jaar een beeld van wat extra hoogspanningsmasten met vogels doen. En opnieuw blijkt dat zulke masten niet passen in een kwetsbaar en Europees beschermd natuurgebied als het Naardermeer. Ze verstoren belangrijke vliegroutes van vogels", zegt Robbert Wijnbelt, coördinator natuurbeheer van het Naardermeer.
Volgens Wijnbelt werkt Natuurmonumenten juist aan het versterken van de natuur en biodiversiteit in het gebied. "Het Naardermeer is vogelrijk en we zetten ons in om dit bijzondere natuurgebied zo soortenrijk mogelijk te houden."
Purperreiger|
Derde onderzoek, zelfde conclusie
Eerder werden al twee onderzoeken uitgevoerd naar de gevolgen van de geplande hoogspanningsverbinding. In een eerste bureauonderzoek werden de risico's voor vijftien vogelsoorten onderzocht, waaronder de purperreiger, kuifeend, lepelaar en smient. Voor al deze soorten werd een relatief hoog risico op aanvaringen met hoogspanningsdraden vastgesteld.
Een tweede veldonderzoek vond plaats in het voorjaar en de zomer van 2025, tijdens het broedseizoen van onder meer purperreigers, grauwe ganzen en aalscholvers. Onderzoekers zochten daarbij systematisch naar dode vogels onder bestaande hoogspanningslijnen en brachten vliegroutes en risicovolle vliegbewegingen in kaart.
Lepelaar|
Druk neemt toe
Het Naardermeer geldt als een van de meest iconische natuurgebieden van Nederland. Het was ruim een eeuw geleden de eerste aankoop van Natuurmonumenten en de organisatie ziet het gebied als "de bakermat van de Nederlandse natuurbescherming".
In de afgelopen 120 jaar werd het gebied meerdere keren bedreigd door plannen voor drooglegging, afvalstortplaatsen, spoorlijnen en snelwegen. Volgens Natuurmonumenten laten de huidige plannen voor nieuwe infrastructuur zien dat de druk op het gebied blijft toenemen. De organisatie pleit daarom voor een zorgvuldige afweging van alle ontwikkelingen rond het beschermde natuurgebied, zodat de natuur niet opnieuw het onderspit delft.
