Directeur Doede Hardeman presenteert Pak een Stoeltje
LAREN – Vijf jaar na de start van ‘Pak een stoeltje’ schuiven in Singer Laren nog altijd iedere donderdag bezoekers aan voor het verhaal achter een kunstwerk. Een museumexpert licht het gekozen werk en de geschiedenis ervan toe. Museumdirecteur Doede Hardeman nam donderdagochtend die rol op zich.
De stoeltjes staan klaar in de museumzaal. Bezoekers verzamelen zich rond het gekozen schilderij, terwijl directeur Doede Hardeman zich voorbereidt op zijn verhaal. Even later is het stil en richten tientallen paar ogen zich op het werk van Jan Toorop.
‘Pak een stoeltje’ begon in september 2021. Het idee kwam niet van Singer Laren zelf. Tessa van Deijk, hoofd Educatie bij het museum, wist van een vergelijkbaar concept in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam. Samen met collega’s introduceerde Van Deijk het in Singer Laren.
Bij de activiteit staat één kunstwerk centraal. Een museumexpert vertelt daar meer over dan bezoekers normaal gesproken uit een zaaltekst, tekstbordje of audiotour halen. Ook persoonlijke anekdotes en vragen van bezoekers krijgen een plek. Van Deijk noemt de activiteit een ‘cadeautje’ voor de bezoekers.
Bezoekers verzamelen zich rond het kunstwerk|
Van Deijk: "Er luisteren doorgaans twintig tot veertig mensen mee. Sommige bezoekers komen er speciaal voor naar Singer Laren." Voor ‘Pak een stoeltje’ wordt geen apart bedrag gevraagd, maar bezoekers moeten wel een geldig entreeticket voor het museum hebben.
Avond voor de werkstaking
Het schilderij dat donderdagochtend centraal staat, is Avond (voor de werkstaking) van Jan Toorop. Het werk dateert uit 1888-1889 en maakt deel uit van de collectie van Singer Laren. Op het schilderij zijn een man en een vrouw in de schemering te zien. Op de achtergrond zijn arbeiders aan het werk.
Avond (voor de werkstaking) van Jan Toorop|
De titel verwijst naar de werkstaking die de volgende dag zal plaatsvinden. Hardeman vertelt tijdens ‘Pak een stoeltje’ niet alleen over het schilderij zelf, maar ook over de omstandigheden waarin arbeiders aan het einde van de negentiende eeuw leefden.
Toorop combineerde dat maatschappelijke onderwerp met een vernieuwende schilderstijl. Het werk geldt als een vroege Nederlandse toepassing van het pointillisme. Bij die schildertechniek worden kleuren en vormen opgebouwd met kleine stippen of korte verfstreken.
Samen kijken naar kunst
Hardeman is sinds november 2025 museumdirecteur en was er niet bij toen ‘Pak een stoeltje’ van start ging. Toch wil hij de activiteit graag behouden. Na afloop van zijn toelichting op het schilderij van Jan Toorop is hij duidelijk over de toekomst van het initiatief: “Ik vind het zo mooi, dit moeten we doorzetten.”
Volgens Van Deijk is het contact met bezoekers een belangrijk onderdeel van de activiteit. Bezoekers kunnen vragen stellen en krijgen de mogelijkheid om samen wat langer bij één kunstwerk stil te staan.
Positief ontvangen
Dat de activiteit bezoekers aanspreekt, blijkt uit de reacties van de mensen die donderdag aanschuiven. Een vrouw zit samen met vrienden op een bankje in de museumzaal en luistert naar het verhaal over het schilderij. Voor haar is het de tweede keer dat ze aan ‘Pak een stoeltje’ meedoet. “Het kwam toevallig zo uit”, vertelt ze. Toch blijft ze enthousiast over het concept: “Ik vind het zo leuk om de achtergronden te horen van zo’n schilderij.”
De schilder Jan Toorop kent ze wel van het pointillisme: "maar dit schilderij kende ik niet zo goed." Vooral de plaats van het werk in de tijd vindt ze interessant. “Als je hier zit, ga je toch anders naar een schilderij kijken. Dan denk je: wat zie ik eigenlijk en waarom doet het me iets? Daardoor ga ik ook meer letten op de techniek.”
Een andere bezoeker luistert voor het eerst mee. Hij kende het schilderij vooraf niet goed, maar vindt het interessant om er op deze manier meer over te horen. Vooral de uitleg over de achtergrond en de betekenis van het werk spreekt hem aan. “Het is een verrijking”, zegt hij na afloop. “Je krijgt toch weer een andere kijk op zo’n schilderij.”
‘Pak een stoeltje’ vindt iedere donderdag om 11.00 uur plaats. Bezoekers horen kort voor aanvang in welke zaal de activiteit plaatsvindt.
